ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΚΑΘΡΕΦΤΗ

Το αντικείμενο γλιστράει, γίνεται άπιαστο, παράδοξα ασαφές, γίνεται φετίχ που όλο το κυνηγάς και η αμφιβολία σε προκαλεί. Όταν όλα ισχύουν ταυτόχρονα γινόμαστε έρμαια καθρεφτισμών στην χώρα του καθρέφτη. Η πληροφορία σε χτυπάει σαν ακτινοβολία. Σε βομβαρδίζει με ένα ατέλειωτο feedback. Σαν να είσαι σε μια παραλία που ο ήλιος δεν δύει ποτέ. Χωρίς αντιηλιακό. Χωρίς ομπρέλα. Χωρίς καπέλο. Μέσα σ’αυτή την παραζάλη σου προτείνουν μια νέα κολεξιόν επενδύσεων αλλά τα φαρδιά ρούχα σου πέφτουν στενά και τα στενά ακόμα πιο στενά. Κανένα δεν σου κάνει. Κανένα από αυτά δεν είναι το δικό σου ρούχο. Κανένα δεν είναι στις αναλογίες σου.

Σου κόβουν νέους «τύπους-καλούπια» για να μπεις μέσα τους και να γίνεις πότε θύτης, πότε θύμα, πότε σαδιστής, πότε μαζοχιστής με την ίδια ευκολία που διαβάζεις τα ζώδια και προσομοιώνεις κάποιο από αυτά. Αυτή είναι η τέχνη της εξαφάνισης! Ενώ νομίζεις ότι εμφανίζεσαι εδώ και εκεί στην ουσία εξαφανίζεσαι από τα ίδια σου τα μάτια. Δεν σε βλέπεις. Πολύ εύκολα μια αφηρημένη ιδέα, π.χ η ενοχή, μπορεί να γίνει «ο ενοχικός άνθρωπος» σαν ταμπέλα και να μπαίνει παντού για να διαμορφώσει συγκεκριμένες συντεταγμένες και παραμέτρους τύπου «αν είσαι ενοχικός θα συμπεριφέρεσαι έτσι…». Αν καθρεφτιστείς στα λιμνάζοντα ύδατα μιας τέτοιας λογικής διαχείρισης των ανθρώπων ως βιομηχανία συμπτωμάτων τότε θα βλέπεσαι έτσι και θα τρομάζεις. Η ιδέα θα γίνει έμμονη, θα διογκωθεί ενώ εσύ όλο και θα συρρικνώνεσαι ως ακόλουθός της.

Όταν βάζεις κάτι τέτοιο παντού δεν το αφήνεις πουθενά να σταθεί και σε σέρνει μαζί του. Γίνεται υπέρτατο. Σε κατακλύζει. Περικλείει τα πάντα και από αυτό προσπαθείς να συναγάγεις τα πάντα. Έτσι η γλώσσα γίνεται κώδικας με μια μόνο αποκωδικοποίηση ή υπάρχουν άπειρες αποκωδικοποιήσεις που όλες ισχύουν ταυτόχρονα.Το Συμβολικό μετατρέπεται σε μηχανή εκτέλεσης εντολών και το Φαντασιακό εγκλωβίζεται σε κατασκευές χωρίς καμία φαντασίωση. Καθώς προσπαθείς να χωρέσεις σε όλα αυτά, να ισορροπήσεις γέρνοντας λίγο προς τα δω και λίγο προς τα εκεί, η δοκός κουνιέται επικίνδυνα…

photo gianpal333

ΠΙΘΑΝΑ ΣΕΝΑΡΙΑ

«Έχεις τα μάτια του παππού», «έχεις τη μύτη της γιαγιάς»…κτλ. Κάπως έτσι ξεκινούν τα πιθανά σενάρια, από το στάδιο του καθρέφτη, κατά την δική μου ψυχαναλυτική ματιά που διαφέρει σ’αυτό το σημείο από τον Lacan. Δεν πρόκειται για υστερική ταύτιση, προβολή, ενδοβολή και όλα αυτά τα πολυφορεμένα σημαίνοντα. Πρόκειται για φαντασιακά σενάρια που καταστρέφουν το Φαντασιακό και σε αιχμαλωτίζουν σε «συμβολικές» κατασκευές «αν…και…εφόσον…», σε σκηνές και σκηνικά μιας ταινίας που δεν σκηνοθετείται ποτέ.

«Γιατί δεν φεύγουν τότε από τα πιθανά σενάρια;»

«Γιατί περνούν τη ζωή τους μελετώντας σενάρια φυγής…!»

Η Hannah Arendt μιλάει για το κακό που δεν είναι ριζικά κακό αλλά ρηχό, σε επιστολές προς τον Gershom Scholem  και ο Karl Jaspers αλληλογραφώντας με την Hannah Arendt (1946) της τονίζει την επίπεδη κενότητα του κακού που σαν τα βακτήρια προκαλεί επιδημίες που εξολοθρεύουν πληθυσμούς παραμένοντας απλώς βακτήρια. Συμφωνώ μαζί τους. Θα το προχωρήσω λίγο παραπέρα ψυχαναλυτικά με ένα ερώτημα που δεν είναι από αυτά που διαιωνίζονται για να περνάμε τη ζωή μας με αναλυτικούς γρίφους χωρίς καμία απάντηση.

 «Πως διασπείρεται το κακό σε μια ρηχή επιφάνεια;»

«Πως αλλιώς…με πιθανά σενάρια»

Είναι ανάλαφρα σαν τα σίριαλ. Περνάς από το ένα στο άλλο γλιστρώντας από σημαίνον σε σημαίνον χωρίς εμπόδιο. Χωρίς να ζεις κανένα από αυτά. Έχουν μέσα τους μύθους, θρύλους, ήρωες, θριάμβους, θυσίες και πάνω απ’όλα λατρεία για  κάποιον ή για κάτι. Λατρεύεις το πολύτιμο αντικείμενο σου με ένα κόμπο στον λαιμό, λαχανιάζεις υπηρετώντας το σε πιθανές εκδοχές σεναρίων και σέρνεσαι ξωπίσω του σαν σκυλί με ένα αόρατο περιλαίμιο. Όποιος λατρεύει δεν κουνιέται από τη θέση του. Κάθε λατρεία έχει το τελετουργικό της που εκτελείται με ακρίβεια και συνεχώς εμπλουτίζεται την τάδε και την τάδε ημερομηνία.

Καταλήγεις έτσι παραλυτικός μπροστά σε ένα σπασμένο καθρέφτη σεναρίων με μια μπίρα στο χέρι επινοώντας σενάρια για να γλιτώσεις.

Καθώς τρέχεις από το ένα σενάριο στο άλλο δεν μπορείς να σταθείς και να αναλύσεις έστω ένα από αυτά για να δεις ότι καταρρέει. Συνεχίζεις να σερφάρεις σε ακύμαντα νερά ενώ σε γυροφέρνουν καρχαρίες. Η παραλυσία των σεναρίων είναι αυτοάνοσο νόσημα. Ακόμα και το πτερύγιο του καρχαρία να δεις με την άκρη του ματιού σου θα το περάσεις για πανί ιστιοφόρου… 

photo gianapal333

ΣΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΟΥ ΝΩΕ…

Υπάρχει ένα χρέος ανάμεσα σε αγχιστεία και δεσμούς αίματος. Μια αναπαράσταση που μπλοκάρει την επιθυμία. Γυρνάς από οικογενειακό τραπέζι σε «οικογενειακές» εργασιακές σχέσεις και ο βραχνάς μεγαλώνει. Πνίγεσαι, βήχεις, φτύνεις, αλλά μάλλον θα φταίει κάποια ίωση…Ό,τι κι αν κάνεις έχεις  χρέη. Έχεις χρέος ως οισοφάγος να καταπιείς όχι μόνο προσβολές αλλά και διεισδύσεις. Να καταπιείς διεισδυτικές εισβολές. Να πετύχεις τον χαμό σου με μια πρωκτική αναπαραγωγή ένδοξων ερειπίων…Να πνιγείς στα ρηχά, να γίνεις η σκιά ενός φαντασιακού φαλλού, να σε απολαύσουν οι μανούλες και οι κάθε πατερούληδες (κομματικοί και μη) και όλα αυτά γιατί; Για να εξ-ίσταται κάθε φορά και λίγο χρέος παραπάνω. Το χρέος λιμνάζει σε όγκους οφειλής που πολλαπλασιάζονται προς τα μέσα. Θα σας το συνδέσω παραδόξως με τον κατακλυσμό του Νώε. Πολλοί έχουν την αίσθηση ότι κατακλύζονται από λιμνάζοντα ύδατα φόβου, τρόμου, θυμού και άγχη εγκατάλειψης. Είναι μια μαθητεία στον πόνο. Να υφίστασαι κατακλυσμιαία αυτό που σε εξευτελίζει και σε συρρικνώνει σε ένα «τίποτα» με μπόλικο καθόλου μέχρι να εξαφανισθείς, να πέσεις από τα ίδια σου τα μάτια. Αυτός ο μαζοχισμός του υγρού πόνου, μια που καταναλώνουν αμέτρητα χαρτομάντιλα, μετατρέπεται σε υγρή απάθεια αντί να μετατρέπεται σε υγρή κάβλα. Υπάρχει βέβαια και το «υγρό βλέμμα» του Άλλου που τους σαγηνεύει…Ο κατακλυσμός του Νώε είναι η κατακυρίευσή τους από τους δεσμούς αίματος της οικογένειάς τους σε πολλαπλές εκδοχές οιδιπόδειου μύθου. Φτωχικού, σαπουνόπερας, μεσοαστικού ή μη, όπως κι αν λέγεται ο ομφάλιος λώρος και ο πλακούντας που τους δένει άρρηκτα με την ενόρμηση θανάτου, είναι σαν να πλέεις χωρίς σχεδία στα αφρισμένα κύματα της ερυθράς θάλασσας. Αν ο ψυχαναλυτής δεν πιστεύει στην έξοδο από το βόλεμα του συμπτώματος και από την οιδιπόδεια μέγγενη σε ομόκεντρους κύκλους «επιτυχιών» σε δουλικά αξιώματα, κανείς αναλυόμενος δεν πρόκειται να ξεφύγει από την μήτρα της Αιγύπτου. Θα τρέφει πάντα την υπερυψωμένη εικόνα που θα ήθελαν για αυτόν και θα καίγεται σε κάθε ευκαιρία για να τα καταφέρει. Αυτό το Συμβολικό που σας προσφέρεται είναι μια ακέφαλη ενόρμηση σε μορφή Γνώσης, χωρίς Φαντασιακό και με μια παρανοϊκή λειτουργικότητα που περνιέται για Πραγματικό. Σας τεμαχίζουν, σας ακρωτηριάζουν, σας βάζουν να χωράτε παντού και δεν είστε πουθενά και ενώ μιλάτε δεν ακούγεστε! Όλα αυτά δεν είναι καθόλου αναίμακτα…

gianpal333

Το χρέος ρυθμίζει πια την εικόνα του σώματος. Την ανταλλαγή του «πάνω-κάτω» και των αντιμεταθέσεών του. Χύνεις δάκρυα αντί να χύνεις. Το μάτι γίνεται ο ορατός πόνος σου. Ο πόνος σου σαν υπεραξία που το μάτι σου αποκομίζει. Αν το απόθεμά σου μετριέται σε δάκρυα τότε αργά ή γρήγορα θα σε προλάβει ένας κατακλυσμός δακρύων. Δεν αποφορτίζεσαι έτσι, όπως σου λένε οι ειδικοί των ψυχοθεραπειών. Ίσα-ίσα που φορτίζεσαι περισσότερο και περνάς σε μια υπερδιέγερση που σε οδηγεί σε μια υπερδράση εξαντλητική. Να μην κάνεις τίποτα, μια που όλο και κάποιος σε απολαμβάνει κανιβαλιστικά, και να κουράζεσαι απίστευτα.

Γι’αυτό  βλέπετε συνέχεια να μιλάνε για μπεσαμέλ, τρούφες, γλυκά,  ζαχαρωτά και ψητά στο φούρνο,  πίνοντας καφέ. Γιατί ανακαλούν  συνεχώς την γεύση  που δεν υπάρχει πια…Την ανακαλούν  φαντασιακά μια που  πραγματικά δεν  γεύονται τίποτα.

ΖΙΖΕΚ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ “Όλο”-“μη-Όλο

Το λακανικό Πραγματικό δεν είναι εξωτερικό του Συμβολικού αλλά το καθιστά "μη-Όλο" από μέσα. Το ακατανόμαστο είναι εγγενές στο ίδιο το Όνομα. Το πέρασμα από το όριο της ονομασίας είναι το πέρασμα από το εξωτερικό στο εσωτερικό. Μια συστροφή των ενορμήσεων προς τα μέσα. Αν θεωρήσουμε το "μη-Όλο" ως την εικόνα του Τριαδικού Θεού, θα έπρεπε να εξί-σταται και στην εικόνα του ανθρώπου (Αδάμ) ως αρσενικό και ως θηλυκό. Όχι το "Όλο" ως αρσενικό και το "μη-Όλο" ως θηλυκό (τύποι σεξοποίησης: Lacan) που ακολουθεί πιστά και ο Zizek. Εκτός αν η διάκριση του αρσενικού και του θηλυκού μη-Όλου αντανακλά στο ίδιο το υποκείμενο. Τότε η Εύα, η τραβηγμένη από την πλευρά του Αδάμ καθώς εκείνος κοιμόταν, θα ήταν ο vanishing mediator σε σχέση με τον Αδάμ (άνθρωπο).Ο Zizek αναφέρει ότι: “…for Lacan, subject as such is hysterical, it is, at its most basic level, sexed as feminine”¹. Αν είναι μόνο το θηλυκό φύλο υποκείμενο του λόγου του τότε το αρσενικό αποκλείεται σε ένα κλειστό τοπολογικό σύνολο με μια εξαίρεση. Στην αρσενική πλευρά, κατά την λακανική ψυχανάλυση, υπάρχει το εξής: α) κάποιο Χ που δεν υπόκειται στο κύριο σημαίνον και β) κάθε Χ υπόκειται στο κύριο σημαίνον. Στην θηλυκή πλευρά υπάρχει το εξής: α) Δεν υπάρχει κάποιο Χ που να εξαιρείται από το κύριο σημαίνον και β) δεν υπόκειται κάθε Χ στο κύριο σημαίνον. Το αδιέξοδο είναι προφανές. Ποιο είναι λοιπόν το simulacrum του καρπού; Είναι η σύγχυση αρσενικού και θηλυκού (κακόκαλο) ως θεϊκή θηλυκότητα με δύο όψεις: α) ως αιώνια επιστροφή του ομοιώματος της θεάς Γαίας σε ένα κήπο της Εδέμ και β) ως όψη Μέδουσας που αποπνέει μια πετρωμένη ανησυχία. Είναι η αίσθηση ότι δεν μπορείς να ξεχωρίσεις το καλό από το κακό της ολικής γνώσης γιατί όλα φαντάζουν «ως Καλό» σε ένα απέθαντο αιώνιο παρόν που εικονίζει το «ως Θεοί».

Ο Lacan αναφέρει:"…the word strives to reduce the woman to subjection, namely, to make of her something from which one expects signs of intelligence, if I can put it this way. But naturally, we are not dealing with any real being here, to say the word, the woman on this occasion, as this text is designed to prove, the woman, I mean the woman in herself, the woman as if one could say all the women-the woman-I insist, who does not exist-is precisely the letter. The letter, in so far as she is the signifier that there is no Other"². Στην περίπτωση της Θεοτόκου πάντως η Παρθένος δεν είναι το γράμμα. Είναι ο αποδέκτης της επιστολής του Αρχαγγέλου και το παράδοξο του μυστηρίου που εκτυλίσσεται είναι ότι καλείται όχι μόνο να την διαβάσει αλλά να ενσαρκώσει και τον Λόγο της. Η Ενσάρκωση του Λόγου του Θεού και η ενσάρκωση του λόγου του υποκειμένου του ασυνειδήτου σε μια πράξη του λόγου, είναι ένα Συμβάν και για το αρσενικό όπως και για το θηλυκό φύλο. Είναι το “αληθινό-Συμβάν”. O Zizek αναγνωρίζει ότι σε ένα αληθινό Συμβάν, το κενό της ενόρμησης θανάτου, της ριζικής αρνητικότητας, του χάσματος στην τάξη του Είναι συνεχίζει να αντηχεί. Δεν αναγνωρίζει όμως το παράδοξο του ενσαρκωμένου “αληθινού-Συμβάντος” και πέφτει στην διαλεκτική του αναδίπλωση. Ακόμη και η ενόρμηση πηγάζει από τις ενορμητικές οπές του σώματος. Υπάρχει ακέφαλη ενόρμηση θανάτου αλλά δεν θα συναντήσουμε ασώματη ενόρμηση. Η ακέφαλη ενόρμηση θανάτου σε ωθεί να μην αφήσεις ίχνη. Άλλωστε υπάρχει ενόρμηση θανάτου που δίνει ζωή και ενόρμηση θανάτου που είναι θανατηφόρα και οδηγεί στο απέθαντο των ζωντανών-νεκρών.

Το “αληθινό-Συμβάν” δεν είναι ένα ακόμη σωματοσυμβάν της τάξεως του συμπτώματος που καμπυλώνει απλώς τον χώρο του Είναι. Ούτε συμπίπτει με την εγγραφή του στην τάξη του Είναι ως μια απλή τομή, ένα χάσμα, και τίποτα περισσότερο. Καθησυχάζουμε το «Τίποτα» της αγωνίας μας με αυτή την καμπύλη που δεν καμπυλώνει τον χώρο αλλά είναι απλώς το επιτέλεσμα της καμπυλότητάς του. Δεν ξεφεύγουμε από την πολλαπλότητα της οντολογικής μας ύπαρξης μόνο με το οντολογικό χάσμα που διαχωρίζει το Ένα από τον εαυτό του. Υπολείπεται κάτι ακόμα. Η ελευθερία του υποκειμένου του ασυνειδήτου ως αναδρομική πράξη του λόγου του. Δεν μπορεί όμως να ιδωθεί καμιά πράξη του λόγου που να συνιστά διέλευση της φαντασίωσης όταν κι αυτή, κατά τον Zizek, είναι μια κωμικοτραγική απόλαυση του ίδιου του συνθώματος: “First, Lacan’s mature theory (part of which is the notion of sinthom) is not tragic but comic; it involves a shift from the tragedy of desire to the comedy of drive: “in traversing the fantasy”, one learns to enjoy one’s sinthom”³. Πως θα συμβεί λοιπόν η έξοδος στην έρημο του Πραγματικού ή στην Γη της Επαγγελίας όταν η μόνη έξοδος είναι η ψευδαίσθηση της απόλαυσης του συμπτώματος (συμβιβάσου με το σύμπτωμά σου!) ή του συνθώματος;

Όταν τα πάντα έχουν ήδη συμβεί βρισκόμαστε μπροστά στο τέλειο έγκλημα το οποίο δεν αφήνει ίχνη Συμβάντος. Στη διαφάνεια του κακού, η διαφάνεια είναι το κακό⁴. Το «πάντα» είναι ήδη εδώ. Έχει ήδη συμβεί όπως και το «τίποτα». Ο τόπος του εγκλήματος είναι οι επιπτώσεις του simulacrum που ξεδιπλώνονται στην ίδια την υλικότητα του σημαίνοντος. Η εικόνα του ομοιώματος δεν μπορεί να εικονίσει το Πραγματικό γιατί είναι η ίδια η εικόνα του το Πραγματικό. Το τέλειο έγκλημα είναι η σύγχυση Φαντασιακού και Συμβολικού σε μια αδιαίρετη ισοδυναμία. Δολοφονείται η πραγματικότητα και εξαφανίζεται το ίδιο το Πραγματικό που δεν παύει όμως να επανέρχεται διαρκώς στην ίδια θέση. Ποιος το σκότωσε; Δεν υπάρχουν ούτε κίνητρα ούτε δράστες. Μόνο δράσεις. Το σώμα του Πραγματικού δεν βρέθηκε ποτέ. Το μόνο ζωντανό ίχνος του είναι «η αγωνία για το τίποτα» που φέρει το όνομα του υποκειμένου του ασυνειδήτου. Το υποκείμενο καθώς ακροζυγιάζεται στον ίλιγγο του κενού του και φέρει το ζωντανό ίχνος του «Τίποτα» ως σημάδι του Κάιν στο μέτωπό του, είναι πολύ κοντά στο να διαπράξει ή ήδη διέπραξε το τέλειο έγκλημα: «να μην πει τίποτα για τον θάνατο του Θεού στην χώρα του simulacrum».

Το τέλειο έγκλημα που δεν αφήνει ίχνη είναι το ομοίωμα του Καλού. Το ιδεώδες μοντέλο του αδιαίρετου και αδιαφοροποίητου (ως Θεοί) από το οποίο όλα τα αρνητικά ίχνη έχουν ελαχιστοποιηθεί. Αυτό μπορεί να ονομασθεί ως «Όλο». Κατά αυτόν τον τρόπο ο άνθρωπος ψάχνει να κατασκευάσει το απέθαντο διπλό του. Να βρει καταφύγιο σε μια αναδιπλασιασμένη «μήτρα-καταφύγιο». Η διαστροφική απόλαυση αναπαράγει μια θηλυκή μασκαράτα της ύπαρξης που καταναλώνει το αντικείμενο «ως Θεοί» αφού πρώτα καταναλώσει την Ιδέα της σχέσης αντικειμένου. Η προσομοίωση του «πιο Θεοί από τους Θεούς» υπερδιπλασιάζει την ομοίωση ενώ ταυτόχρονα την καταργεί συρρικνώνοντας τον χρόνο στην στιγμή της ψευδαισθησιακής απόλαυσης του «Τώρα!». Ο πραγματικός χρόνος όμως είναι του μη τετελεσμένου μέλλοντα της εβραϊκής γραμματικής. Θραύσματα λέξεων από το παρελθόν σωριάζονται μπροστά μας ενώ το μέλλον έρχεται από πίσω μας.

«Υπάρχει ένας πίνακας του Κλέε που ονομάζεται Angelus novus. Απεικονίζει έναν άγγελο που μοιάζει έτοιμος να απομακρυνθεί από κάτι στο οποίο έχει προσηλωμένο το βλέμμα. Τα μάτια του είναι γουρλωμένα, έχει μείνει με το στόμα ανοιχτό, τα φτερά του είναι απλωμένα. Έτσι πρέπει να μοιάζει ο άγγελος της ιστορίας. Έχει το πρόσωπο στραμμένο προς το παρελθόν. Ό,τι σε εμάς εμφανίζεται ως αλυσίδα συμβάντων αυτός το βλέπει ως μια μοναδική καταστροφή που σωρεύει ακατάπαυστα ερείπια επί ερειπίων και του τα ρίχνει στα πόδια. Ο άγγελος θα ήθελε να σταθεί, να αναστήσει τους νεκρούς και να επανενώσει τα συντρίμμια αλλά μια καταιγίδα φυσά από τον Παράδεισο, που έχει παγιδευτεί στα φτερά του, και είναι τόσο ισχυρή που ο άγγελος δεν μπορεί πια να τα κλείσει. Η καταιγίδα τον σπρώχνει ασυγκράτητα στο μέλλον, στο οποίο έχει στραμμένα τα νώτα, ενώ μπροστά του ο σωρός των ερειπίων μεγαλώνει ως τον ουρανό. Ό,τι ονομάζουμε «πρόοδο» είναι αυτή ακριβώς η καταιγίδα»⁵.

1 Slavoj Zizek and John Milbank, the Monstrosity of Christ, Paradox or Dialectic? (London: Edited by Creston Davis, 2009) p.245.

2 Jacque Lacan, Seminar XVIII, on a discourse that might not be a semblance (Translated by Cormac Gallagher from unedited French manuscripts, 17 March 1971) p.127.

3 Ibid., p.245.

4 Jean Baudrillard, The Perfect Crime, Translated by Chris Turner (London: Verso, 1996) p.1.

5 Βάλτερ Μπένγιαμιν, Για την έννοια της ιστορίας, Ο Πολίτης 43 (21 Νοεμβρίου 1997) σ. 32-39.

photo gianpal333

Ο Zizek στην χώρα του simulacrum (2)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ           

Η προτεσταντική θρησκεία δεν είναι ο εγγυητής του χάσματος και της ασυμμετρίας ανάμεσα στο Θεό και στον άνθρωπο. Δεν πρόκειται για καμιά «απομάγευση» του κόσμου η οποία μας αποκαλύπτει την ψυχρή υλική πραγματικότητα του Πραγματικού. Πρόκειται για ένα ψευδοχάσμα που καλύπτεται με ίχνη διαστροφικής απόλαυσης καθώς μας επαναφέρει διαρκώς στην μήτρα της Αιγύπτου χωρίς δυνατότητα εξόδου προς την Γη της Επαγγελίας η οποία συγχρόνως είναι η έρημος του Πραγματικού. Η μη διαμεσολάβηση ανάμεσα στον Θεό και στον άνθρωπο δεν μας απαλλάσσει από ένα κουραστικό εκκλησιαστικό οικοδόμημα που δρα σε αρμονική ιεραρχία με μια θεία παντοδυναμία αλλά μας καλύπτει το παράδοξο μυστήριο της Ενσάρκωσης του Λόγου του Θεού. Ο Zizek αποφαίνεται:"…at the moment of Christ’s death, the earth shook, there was a thunderstorm, signaling that the world was falling apart, that something terrifyingly wrong was taking place which threw the very ontological edifice of reality off the rails. In Hegelese, Milbank’s vision remains that of a substantial immediate harmony of Being; there is no place in it for the outburst of radical negativity, for the full impact of the shattering news that "God is dead"¹. Ο θάνατος του Θεού αντηχεί στην σκέψη του Zizek ως η εγκατάλειψη του Θεού από τον ίδιο τον Θεό. Ένας θάνατος χωρίς ανάσταση. Το θνητό σώμα του Χριστού είναι ένα δοχείο πρόσληψης της θεότητας που πεθαίνει αφήνοντας ένα υπόλοιπο παρουσίας στην κοινότητα των πιστών ως Άγιο Πνεύμα². Ο Χριστός ανασταίνεται ως Άγιο Πνεύμα και όλο το σκηνικό φαντάζει ως ένα υπολειμματικό πλεόνασμα απενσαρκωμένης αγάπης μεταξύ των πιστών ή ως ισοδύναμο της ίδιας τους της κοινότητας. Αυτή η αναπαράσταση θα ταίριαζε περισσότερο με μετενσάρκωση παρά με ανάσταση. Ο συμβολικός Πατέρας γίνεται ένα νεκρό βιβλικό γράμμα. Αν ανυψωθεί σε ένα Ιδεώδες Εγώ τότε εισερχόμαστε απευθείας στο πεδίο του Φαντασιακού Πατέρα τον οποίο καταναλώνει ως Τοτέμ η φαντασιακή κοινότητα των πιστών. Μια άλλη αναπαράστασή του είναι εκείνη της επουράνιας Τριάδας η οποία είναι αποκομμένη από το ανθρώπινο και καθρεφτίζεται σε μια γήινη Τριάδα που ενεργεί για τους ανθρώπους³. Προφανώς και σε αυτήν την διπλοτυπία τα κάτοπτρα πολλαπλασιάζονται και διαιωνίζονται διαθλάσεις, αντανακλάσεις και θραύσματα μιας ανακύκλωσης από το ίδιο στο ίδιο μιας δυσδιάστατης αναπαράστασης χωρίς έξοδο. Βρισκόμαστε διαρκώς ακινητοποιημένοι στον τόπο της αδύνατης απόλαυσης, της αδύνατης ανταλλαγής και των εκάστοτε media που δρουν ως vanishing mediator. Το σημαίνον «Θεός» είναι πάντα ήδη παρελθόν που προβάλλεται στο μέλλον ως διπλή ανάκλαση. Ο Άλλος δεν είναι η ριζική Ετερότητα, ο ριζικά Άλλος. Το παρελθόν καθρεφτίζεται στο μέλλον για να καθρεφτιστεί πίσω στο παρόν ως αναδιπλασιασμός της αντανάκλασής του. Σε αυτό το σημείο χρειάζεται να αναρωτηθούμε, και εμείς και ο Zizek, για την ηθική της επιθυμίας μας σε σχέση με την ηθική της πράξης του λόγου μας όταν μιλάμε για τον Χριστιανισμό. Δεν μπορούμε να την εντοπίσουμε σε ένα οντολογικό χάσμα, σε μια ρωγμή, στο κέντρο της ύπαρξης από την οποία αναδύεται μια αυθεντική πράξη του λόγου αλλά ούτε και σε μια αυτοαναφορικότητα κυκλικού τύπου του Άλλου της απόλαυσης. Ο Lacan αναφέρει ότι: «το μόνο πράγμα για το οποίο μπορεί να είναι κανείς ένοχος, είναι το να έχει υπαναχωρήσει σε σχέση με την επιθυμία του»⁴. Η αέναη όμως ακολουθία μιας επιθυμίας της επιθυμίας μπορεί να εκβάλλει σε μια σύγχυση Φαντασιακού-Συμβολικού χωρίς Πραγματικό. Ο χρόνος μπορεί να καθηλωθεί σε μια διαπαθητικότητα χωρίς διάρκεια και τα στοιχεία που τον απαρτίζουν να γίνουν ολόιδια μεταξύ τους. Ακόμη κι αν το αίτημα του υποκειμένου διατρέχει έναν «πλήρη» κύκλο και η επιθυμία του ένα «κενό» κύκλο, ο οποίος αναπαριστά την μετωνυμική διαδρομή της επιθυμίας που το υποκείμενο διανύει σύμφωνα με μια ασυνείδητη επιλογή διαγράφοντας τους γύρους του αιτήματός του, δεν μπορούμε να διαφύγουμε από την ανεστραμμένη κυκλικότητα των σημαινόντων.

Το θέμα δεν είναι ποιος κύκλος φαντάζει καλύτερος για να τον επιλέξουμε με τα μάτια ερμητικά κλειστά αλλά η ριζική διαφορά ανάμεσα σε κύκλο και σταυρικό σχήμα (συμβολικός ευνουχισμός). Ο τραυματικός χαρακτήρας της Ενσάρκωσης του Λόγου δεν είναι της τάξεως του ριζικού ανταγωνισμού εντός Του αλλά ούτε και της σύμπτωσης πεπερασμένου και απείρου σε μια αρμονική Θεία Ολότητα. Η διαίρεση (Θεάνθρωπος) μέσα στο ίδιο το σημαίνον Θεός είναι ένα συμβάν μέσα στο αδιαίρετο της Αγίας Τριάδας. Ο Θεάνθρωπος διαιρείται χωρίς να χάνει την θεότητά του ή να εκφέρει απλώς άλλο ένα υστερικό παράπονο εγκατάλειψης προς τον Θεό Πατέρα      
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

1 Slavoj Zizek and John Milbank, The Monstrosity of Christ
, Paradox or Dialectic? (London: Edited by Creston Davis, 2009), p.249.

2 Ibid., p.253.

3 Ibid., p.253.

4 J.Lacan, Le Seminaire.Livre VII. L’ethique de la psychanalyse (Paris: Seuil, 1986), p.370.

photo gianpal333