ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

«…έβαλαν πάνω τους επιστάτες των εργασιών για να τους ταλαιπωρούν με τα βάρη τους και έκτισαν στον Φαραώ πόλεις οχυρά…» (Έξοδος, α’,11).

Η ενόρμηση δεν μπορεί να αυτοακυρωθεί. Είναι πανταχού παρούσα και η λιβιδινική ζώνη είναι ένας λαβύρινθος κατά τον Lyotard. Έχει δίκιο. Βλέπετε ότι οι επενδύσεις πια είναι επενδύσεις στα σώματα και στα μυαλά των παιδιών που εξισώνονται με χρέη και χρήματα. Οι οικογένειες έχουν μετατραπεί σε κατασκευαστικές εταιρίες που  παράγουν πρωταθλητισμό στην κολύμβηση, στα μαθήματα, στις σπουδές, σε ό,τι μπορεί να φέρει πρωτιές! Αν χάσει σε ένα αγώνα το παιδάκι η μομφή πέφτει στους γονιούς και του λένε ότι χάνουν τα λεφτά τους. Μόνο που το παιδί δεν είναι χρηματιστήριο! Αν το παιδί θέλει να παίξει μπάλα πρέπει αμέσως να μπει σε πρόγραμμα για να γίνει ποδοσφαιριστής αλλιώς είναι χαμένος κόπος. Δεν μπορεί να χαρεί κανένα παιχνίδι γιατί όλα γίνονται στόχοι για κατάκτηση. Αν πετύχει σε όλα όσα του λένε στο τέλος θα βρει μια δουλειά που θα του φέρει λεφτά! Τον βλέπετε τον φαύλο κύκλο; Όλα γίνονται με στόχο τα λεφτά. Επενδύουν εδώ και εκεί πάνω του τονίζοντας τα δυνατά του σημεία σαν να είναι προπονητές. Την δόξα από την επιτυχία του που είναι η δυστυχία του την καρπώνονται οι ίδιοι. Άλλωστε τόσα λεφτά έδωσαν. Έτσι το εκπορνεύουν μια που οι επενδύσεις γίνονται μέσω χρημάτων  με την προϋπόθεση το σώμα να παραμένει στείρο κατά τον Lyotard. Ό,τι πληρώνουμε το καταναλώνουμε κιόλας. Εκτρέπουμε λιβιδινικές ποσότητες και τις κάνουμε δαπάνες. Σε αυτό το σημείο τα παιδιά γίνονται εξημερωμένα ζωάκια.

Τα παιδιά όταν νιώθουν από πολύ μικρά ότι κινδυνεύουν από τους μεγάλους αποκλίνουν από τον βασικό άξονα της παθολογίας του οιδιποδείου τους με ένα σύμ-πτωμα. Είτε ζουν στο Στρατόπεδο Συγκέντρωσης Τύπου Α «τάξη-πειθαρχία-καθαριότητα», είτε στην πιο φανταχτερή εκδοχή της Disneyland «θα λυπηθεί η γιαγιά σου αν δεν πας να την δεις και θα φταίς εσύ για αυτό…αλλά αν θες μην πας…εσύ αποφασίζεις» πρέπει να σωθούν από το αδιέξοδο αυτής της παχύρευστης σούπας που απειλεί τη ζωή τους. Δεν πρόκειται για άγχος ευνουχισμού ούτε για φόβο τιμωρίας και αίσθημα ενοχής. Πρόκειται για ζήτημα ζωής και θανάτου και έτσι το αντιμετωπίζουν. Δεν ταμπουρώνονται πίσω από το σύμπτωμά τους. Είναι ένα προσωρινό καταφύγιο όσο και αν θέλουν οι μεγάλοι να τα συμβιβάσουν με αυτό και να το κάνουν δεύτερο δέρμα τους. Τα παιδιά ρισκάρουν πολλά με το σύμπτωμα που βγάζουν. Κινδυνεύουν γιατί ενώ θέλουν να αποστρέψουν το βλέμμα από πάνω τους που διεισδύει ως τα εσώψυχά τους το βλέμμα στρέφεται προς το σύμπτωμα, γίνονται το σύμπτωμά τους, τα τρέχουν στους γιατρούς και το υπόλοιπο σώμα απενσαρκώνεται.

Όταν μεγαλώσουν και ερωτευτούν (μέσα στο σύμπτωμά τους) θα πρέπει να διαλέξουν μια σταθερή αξία όπως το τυρί του μπακάλη και να επενδύσουν πάνω της. Μόνο που δεν ερωτευόμαστε ιδιότητες, αντικείμενα με τη βούλα και με ονομασία προέλευσης, απενσαρκωμένες αξίες, άφυλα καρτουνίστικα φερσίματα αλλά ανθρώπους.

Αυτό πια ακούγεται σαν ανέκδοτο. 

photo gianpal333

ΛΙΒΙΔΙΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΧΡΗΣΗΣ

Ο Felix Guattari  αναφέρει την «δικτατορία» του σημαίνοντος και πως ριζώνει η έννοια της απαγόρευσης στην καρδιά του πνεύματος και του σώματος απελευθερώνοντας ενοχές τόσο δυνατές που σταματούν ακόμη και την λιβιδινική ενέργεια (Lineas de Fuga, Cactus, 2013, p.26).

Θα σας δώσω ένα απλό παράδειγμα που το επιβεβαιώνει. Πρώτα σας αφαιρούν το φύλο σας και μετά αποκτά λιβιδινική αξία χρήσης σαν προϊόν που παράγει συμπτώματα στην γεννητική περιοχή. Βέβαια φταίτε εσείς για το ελαττωματικό προϊόν σας. Έτσι σας μαθαίνουν να σκέφτεστε. Δουλικά…Πρώτα είστε ένοχοι για κάθε νόσο και κάθε μαλακία και μετά αρρωσταίνετε. Όσο σας ρίχνουν ενοχές γιατί δεν κάνατε κάτι σωστά τόσο τα συμπτώματα πολλαπλασιάζονται μέχρι που στο τέλος το μόνο που κάνετε είναι να παράγετε συμπτώματα και να τα διαχειρίζονται οι διάφορες υπηρεσίες τύπου «ψ». Ή πρώτα σας αφαιρούν την φωνή, τον λόγο, το βλέμμα, την αίσθηση του να είσαι Εσύ αυτός που είσαι, και ύστερα σας λένε ότι έχετε δικαίωμα να τα διεκδικήσετε! Να τα κυνηγήσετε, να τα αγοράσετε, να τα βάλετε σαν στόχους και να εξασκηθείτε στην σκοποβολή στα έξι μέτρα αλλά δεν έχετε πια καμία όρεξη. Η λιβιδινική ενέργεια λιμνάζει σε στάσιμα νερά και μόνο ο ύπνος, η ησυχία, ή το να σας αφήνουν ήσυχους, φαντάζουν σαν υπέρτατες αξίες απόλαυσης. Στο τέλος οι άνθρωποι μοιάζουν να καταρρέουν σαν τα κτίρια που ενώ μέσα οι ένοικοι μαγειρεύουν, απλώνουν ρούχα, βλέπουν ταινίες και πίνουν για να ξεχνούν τον πόνο, την ίδια στιγμή οι τοίχοι γύρω τους γίνονται σκόνη. Όσοι είναι εκτός κτιρίων περιφέρονται με σκυλάκια ντυμένα με πουλοβεράκια. Τα κατοικίδια βγάζουν βόλτα με το λουρί τούς «τυφλούς» κυρίους τους τα απογεύματα πριν ξανακλειστούν στα οριζόντια κλουβιά των πολυκατοικιών προς το βραδάκι. Τα στειρωμένα γατάκια (στέρηση του φύλου κι εδώ), μένουν σπίτι λυτρωμένα από την λιβιδινική τους ενέργεια και γίνονται άφυλα λούτρινα ζωάκια που μόνο τα χαϊδεύεις και κοιμούνται από καρέκλα σε καρέκλα χωρίς να έχουν καμία πια όρεξη για ζωή και κίνηση. Η λιβιδινική αξία χρήσης τους είναι κι εδώ φανερή.

Στα πεζοδρόμια πια βλέπεις σκηνές του μέλλοντος…

Σε ένα από αυτά τα πεζοδρόμια ένα κοριτσάκι σπρώχνει καταχαρούμενο ένα καροτσάκι που αντί για κούκλα έχει μέσα ένα όρθιο σακουλάκι με πατατάκια. Το καρότσι του μωρού μετατράπηκε σε καρότσι σουπερμάρκετ και η κούκλα έγινε πατατάκια που η μικρή τα πηγαίνει βόλτα!

Τίποτα δεν λείπει από την προσομοίωση και η μικρή κάθε τόσο χαμογελάει στο ζωντανό πατατάκι της.

photo gianpal333

Η ΝΕΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ: «ΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ»

Με το μάτι να εξέχει πεινασμένο από την κόγχη του το συστημικό λαγωνικό των διαταραχών βρήκε νέο στόχο. Ακόμα και ο Freud που μιλούσε για το Εγώ σαν αμοιβάδα με ψευδόποδες που ξεκινούν από μια κεντρική μάζα και παραμένουν σταθερά ακόμα και όταν διαστέλλονται στο έπακρο (1923, Libido Theorie) δεν θα πίστευε ότι οι ψευδόποδες έβγαλαν πρόσθετα μέλη σαν μεταλλαγμένα πλοκάμια και στραγγαλίζουν ανθρώπους αφού πρώτα τους καρφιτσώσουν μια ετικέτα στο πέτο όπως «διαχειριστικός άνθρωπος» και μια οδηγία χρήσεως «πως θα τους αποφεύγετε».

Περπατάτε στον δρόμο σαν καχύποπτοι φοβικοί και βλέπετε τέρατα με σφιγμένα σαγόνια, άκαμπτες αρθρώσεις, βδέλλες που κολλούν στα αυτιά σας και ψύλλους που τσιμπούν το δέρμα σας. Αν αναρωτιέστε πως το πάθατε αυτό στα καλά καθούμενα ακολουθήστε την κατοπτρική σας εικόνα όπως σας την προβάλλουν οι πωλητές των νέων διαταραχών. Ταυτίζεστε με αυτό το Τέρας που σας λένε να αποφύγετε και την μορφή του την αντιλαμβάνεστε σαν όριο και περίγραμμα λεκτικό ή δερματικό του δικού σας δέρματος. Με ένα ταχυδακτυλουργικό κόλπο είσαστε αιχμάλωτοι της εικόνας σας. Μπορεί να’ναι ο διπλανός σας ο ύποπτος διαχειριστικός τύπος ή εσείς οι ίδιοι. Θα σας έλεγε και ο Freud αν ήταν παρών στις μέρες μας μέσα από την φράση του: «Το Εγώ είναι πρώτα απ’όλα ένα σωματικό Εγώ, δεν είναι απλώς μια επιφάνεια αλλά μπορεί να είναι και η προβολή μιας επιφάνειας» (S.E.,p.26) να προσέχετε όχι τον «διαχειριστικό άνθρωπο» αλλά αυτές τις διαστροφικές επιφάνειες ενός Υπερτροφικού- Ναρκισσιστικού-Παρανοϊκού αμαλγάματος παιδαγωγικής και εφαρμοσμένης ψυχοπαθολογίας συμπεριφοριστικού τύπου που δεν σας θεωρεί καν ανθρώπους αλλά διαχειρίσιμα υλικά για κερδοφόρα πρότζεκτ.

Οι παραμορφωτικοί καθρέφτες αναδιπλασιάζουν τους «καλούς» και τους «κακούς», τους «ασθενείς» και τους «υγιείς» σε ένα σοδομημένο σύστημα που απαιτεί δεσμοφύλακες και πανοπτικά μοντέλα παρακολούθησης της ψυχικής υγείας.

photo gianpal333

Ακόμη και τα παιδάκια σε Γυμνάσια και Λύκεια αν γράψουν καμιά φράση πάνω στα θρανία τους είναι ύποπτα για αμαύρωση του θρανίου τους που είναι δημόσιο υλικό και πρέπει να το σβήσουν σε ένα πεντάλεπτο με οινόπνευμα. Τα θρανία γίνονται και αυτά γυάλινες επιφάνειες, καθρέφτες που πάνω τους δεν κολλούν ίχνη. Οι μαθητές χωρίς ίχνη και εγγραφές περιφέρονται στα προαύλια σαν τρόφιμοι σε φυλακές. Με ποινολόγια και απουσιολόγια τους διαχειρίζονται καταλλήλως ώστε να μην αφήνουν τα ίχνη τους πουθενά. Απλά να ξέρουν να διαχειρίζονται την ύλη των μαθημάτων τους και να απωθούν ακόμη και ότι υπάρχουν.

«Καθαριότητα-Ησυχία-Τάξη-Ασφάλεια» λέει ο «διαχειριστικός άνθρωπος» και σας κλείνει το μάτι… Όλα είναι δυνατά!...

-Πότε θα γίνεις γλειφιτζούρι;

-Όταν θα γίνω κότα.

-Πότε θα γίνεις κότα;

-Όταν θα γίνω κατσίκα.

-Πότε θα γίνεις κατσίκα;

-Όταν θα γίνω αγελάδα.

Και πάει λέγοντας…!

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ: «ΔΙΑΣΤΡΟΦΗ»

φωτο gianpal333

Αντί για στόμια και ερωτογενείς ζώνες συρρικνώνεσαι σε ένα αδηφάγο στόμα. Πόσα σημαίνοντα ή υπερεγωτικές εντολές σου λένε να τρως κάθε μέρα για να συμβάλεις κι εσύ στην κατασκευή του Υπερ-βολικού Νάρκισσου; Τα τρως όλα αυτά. Τρως και τις σάρκες σου. Έχεις μασήσει για τα καλά αλλά δεν αφοδεύεις! Έχεις μια αναθεματισμένη δυσκοιλιότητα. Προσπαθείς να μην το σκέφτεσαι και για να ανταποκριθείς στα νούμερα, ως νούμερο, ακολουθείς συμβουλές και διαγράμματα. Σου λένε να αυτοαξιολογείσαι κάθε μέρα γιατί: α) Πρώτα  πρέπει να εξουδετερώσεις μια ποσότητα λίμπιντο και να την κάνεις ουδέτερη. Ούτε φύλο. Ούτε σεξ. β) να κρατάς τον κόπο σου, ως σκατό, για τον εαυτό σου. Να τον συσσωρεύεις. Αν πεινάσεις μπορείς να τον κάνεις και παξιμάδι. γ) να μετράς τις επιδόσεις σου στα γυμναστήρια για να βλέπεις πόσο «μεγάλη την έχεις κάθε φορά» την μυϊκή σου μάζα. Τα κάνεις όλα αυτά και ζεις σαν παράσιτο σώμα στο σώμα του Άλλου. Σφίγγεσαι. Ανασηκώνεις τα φρύδια σου από την προσπάθεια αλλά τίποτα. Τσάμπα κόπος. Δεν μπορείς να αφοδεύσεις!

«Τα θέλει ο κώλος σου!» σου λένε κουνώντας με ύφος το κεφάλι.

Έτσι σε φυλακίζουν σε ένα κοίλο καθρέπτη που αντανακλά όψεις στοματικότητας και πρωκτικότητας. Πως φτάσαμε όμως από το «στόμα» στον «πρωκτό»; Ο Freud θα μας έλεγε ότι χρειάστηκε απλά μια διαστροφή οργάνου. Από πολύ μικρός, ως πολύμορφο διαστροφικό παιδάκι, αναζητάς τις έντονες μυϊκές συστολές, το πέρασμα μέσα από τον πρωκτό, και ένα πόνο μαζί με ευχαρίστηση. Εγώ θα σας έλεγα ότι χρειάστηκε μια πιο σύντομη διαδρομή για να φτάσουμε ως εκεί. Μια απλή συρρίκνωση του «ενήλικου παιδιού» σε ένα «στόμα» ή σε ένα «πρωκτό». Όλα τα άλλα ήρθαν σε ομόκεντρους κύκλους γύρω του. Δηλαδή, ένα σώμα χωρίς όργανα, ένα αδηφάγο οικογενειακό σώμα, μια επιφάνεια σώματος χωρίς εικόνα σώματος, και ένα σωματικό σχήμα διάτρητο από τα συμπτώματα του Άλλου, που ζητάει συνεχώς «πλάτες» για να καλύπτει τα νώτα του.

 Όμως τα νώτα του μένουν διαρκώς ακάλυπτα και η  υπερεγωτική εντολή ξαναχτυπά στα αχαμνά.

«Τι κάθεσαι τώρα σαν κλαμένο μουνί; Σου μιλάω! Κάνε κάτι! Εμ, δεν τα λέω εγώ; Τα θέλει ο κώλος σου…»

H ΣΑΓΗΝΗ ΚΑΙ Η ΝΤΟΡΑ pt.2

photo by Σπύρος-Ίωνας Μαρκάτης

Γ.Π.:Είναι μόνο γυναικεία η υστερία;

Σώτη Γρίβα: Όχι μόνο, αλλά κυρίως γυναικεία. Για να περάσουμε λοιπόν στην επιθυμία, που είναι επιθυμία του Άλλου, σε μια επιθυμία της επιθυμίας, αυτά τα ψαράκια της ενόρμησης δεν μπορούν να είναι Ένα. Θα βρεθούμε σε επαναληπτικές σειρές απο ψαράκια. Βλέπετε; (γράφημα). Άς πούμε ότι αυτός ή αυτή που αγαπώ βρίσκεται στο κέντρο της τρύπας γύρω απο την οποία γυρίζουν τα ψαράκια σε σπιράλ σχηματισμούς. Γιατί υπάρχει μια τρύπα εδώ; Γιατί σας είπα ότι υπάρχει κάτι αινιγματικό μέσα στον Άλλο. Πιο πολύ ζητάω να μου δώσει κάτι που αγνοεί κι εδώ είναι το ανικανοποίητο που ανέφερε η Β. Κάτι που δεν έχει.. Σε αυτή την τρύπα βάζει ο Λακάν το αντικείμενο α. Το ονομάζει έτσι για να δώσει έναν τύπο, σαν να λέμε έναν μαθηματικό τύπο, στο αντικείμενο αίτιο επιθυμίας και στο αντικείμενο της επιθυμίας μας. Σε αυτό που κυνηγάμε και δεν ξέρουμε τί είναι. Το βάζει στη μέση της τρύπας γιατί ξέρετε κάθε τρύπα, όπως και κάθε Κουνελότρυπα, θυμάστε το παραμύθι της Αλίκης στη χώρα των θαυμάτων και την δική μου εκδοχή στο βιβλίο μου «η Αλίκη στη χώρα της παράνοιας», κάθε τρύπα λοιπόν μπορεί να΄ναι μια μαύρη τρύπα όπου παγώνει η κίνησή σου στα δευτερόλεπτα που πέφτεις ενώ εσύ χάνεσαι σε διαφορετικά επίπεδα και διαβαθμίσεις Κουνελότρυπας.
Οπότε αυτή η τρύπα δεν είναι είσοδος-έξοδος. Ούτε είναι μια λιμνούλα που μέσα της υπάρχει ένα ψαράκι. Έχει βάθος σχεδόν αβυσσαλέο. Είναι μια δίνη που μας ελκύει σε κάτι άπιαστο. Για να σας δώσω μια εικόνα θα σας πω ότι δεν μας προκαλούν όλοι οι άντρες ή όλες οι γυναίκες του κόσμου για να σχετιστούμε μαζί τους. Μπορεί να θεωρείται μια γυναίκα «κούκλα» με τα κατεστημένα στάνταρ ομορφιάς ανά εποχή αλλά να μη μας λέει τίποτα. Να είναι τελείως αδιάφορη. Και μπορεί ένας απλός μορφασμός, ένα τικ, ένα λακκάκι στο μάγουλο, κάτι πολύ μικρό, σχεδόν αδιόρατο να κάνει την διαφορά της συγκεκριμένης γυναίκας απο όλες τις υπόλοιπες.

Γ.Π.: Και η καράφλα του;

Σώτη Γρίβα: Η καράφλα του όχι. Γιατί αν μπούμε στο «με» ή «χωρίς» μαλλιά αλλάζει το θέμα..

Γ.Π.:Εντάξει, το ελάφρυνα λίγο γιατί βάρυνε με την μαύρη τρύπα..

Σώτη Γρίβα: Ακόμα δεν έχουμε μπεί στο θέμα. Το γυροφέρνουμε. Όπως βλέπετε σας πάω σιγά σιγά.. Για να τον/την θέλω για ένα λόγο θα πρέπει τουλάχιστον το κάθε ψαράκι της ενόρμησης να κάνει δυο βόλτες γύρω του/της. Περπατάω στο αίτημα και βγαίνω στην επιθυμία αναδιπλασιάζοντας τις διαδρομές μου. Δεν τελειώνει με μια μόνο περιστροφή, δηλαδή σου ζητώ κάτι μου απαντάς και κλείνει η υπόθεση εκεί. Όχι.. Υπάρχει κάτι που ελκύει την περιφορά γύρω του. Αυτό το κάτι κυκλώνουμε.

Μ: Τι είναι αυτό το δύο δηλαδή;

Σώτη Γρίβα: Τουλάχιστον δύο. Θα δούμε τί είναι το δύο. Προς το παρόν θα σας πάω στο 8 εσωτερικό. Σε κάτι που μοιάζει λίγο σαν μονόπλευρη ταινία Μέμπιους. Περπατάμε στην επιφάνειά της και ενώ λέμε τώρα θα φθάσουμε βρισκόμαστε συνεχώς στην ίδια πλευρά. Επαναλαμβάνουμε το «τί θες απο μένα;» και απαντούμε βλακωδώς «εμένα». Έτσι μπαίνουμε στην κοιλιά του κήτους για να γεμίσουμε τον Άλλο και γινόμαστε ο Άλλος ή εξαφανιζόμαστε μυστηριωδώς.. Όλη αυτή η σύμπτωση των αντιθέτων βαπτίζεται με ένα γλυκανάλατο χαμόγελο ως «αγάπη».
Δεν ξεχνάμε βέβαια σε όλα αυτά την Φαντασίωση. Είναι σαν να λέμε ότι έχουμε ένα κάδρο στο οποίο μας ενδιαφέρει κυρίως η κορνίζα του. Η φαντασίωση κινείται σ’ένα πλαίσιο κορνίζας..

Γ.Π.: Η λίμπιντο δηλαδή του Φρόυντ.

Σώτη Γρίβα: Η λίμπιντο που λέμε είναι η ενόρμηση αλλά..

Ν.Π.:Και απο πού προέρχεται; Απο πού γεννάται;

Σώτη Γρίβα: Γεννάται απο τις ερωτογενείς ζώνες του σώματος..

Ν.Π.: Απο το μηδέν δηλαδή;

Σώτη Γρίβα: Δεν είναι μηδέν. Είναι ενσαρκωμένο αυτό το μηδέν. Είναι κάτι λιγότερο και απο το μηδέν που πάλλεται.. Το μηδέν μπορείς να το δεις και σαν τρύπα. Όμως οι ενορμητικές πηγές: το στοματικό, το πρωκτικό, το σκοπικό και το επικλητικό είναι ερωτογενή στόμια που πάλλονται. Δεν είναι κάτι στατικό χωρίς παλμό και κίνηση.
Ν.Π.: Αυτό γιατί συμβαίνει; Συμβαίνει γιατί ανατέλλει ο ήλιος απο την ανατολή ας πούμε;

Σώτη Γρίβα: Είπαμε ότι σκοπός της είναι να απευθυνθεί κάπου. Δεν είναι αυνανιστική κατάσταση η ενόρμηση. Δεν πηγάζει απο μένα για να επιστρέψει σε μένα και να κάνει ένα φαύλο κύκλο γύρω μου..

Ν.Π.: Το ερώτημα είναι τι είναι αυτό που ξεχειλίζει και παράγει την περίσσεια.

Π.:Και γιατί το λέμε ενόρμηση και δεν το λέμε ορμή;

Σώτη Γρίβα: Η ορμή έχει να κάνει περισσότερο με αυτό που λέμε «ορμέμφυτο» και μας πάει και πάλι στο ένστικτο απο την πίσω πόρτα. Η ενόρμηση πηγάζει απο το εσωτερικό του σώματος, απο τις ερωτογενείς ζώνες αλλά απευθύνεται κάπου. Αυτό που την καλεί είναι το αινιγματικό κάτι στον Άλλο. Τότε αναβλύζει τόσο πολύ και χάνουμε το μυαλό μας. Γιατί; Γιατί αυτό το κάλεσμα έχει σχέση με το ενικό χαρακτηριστικό στον Λακάν. Είναι κάτι πολύ λεπτό, δυσδιάκριτο, που με κάνει να θέλω κάποιον παθιασμένα χωρίς να ξέρω ότι αυτό ασυνείδητα κάτι μου θυμίζει εμένα.. Είναι ένα κομβικό κουμπί στην φαντασίωση..
Ο έρωτας εγγράφεται στο σώμα. Αφήνει δυσδιάκριτα ίχνη σαν ιερογλυφικά. Αφήνει τραύματα. Όταν λέμε λοιπόν ότι το ενικό χαρακτηριστικό μας θυμίζει κάτι απο παλιά δεν εννοούμε απο προηγούμενες ζωές αλλά απο μνημονικές εικόνες που κρατάμε απο την παιδική μας ηλικία. «Εικόνες-πληγές». Σ’αυτό το σημείο ο Φρόυντ έχει δίκιο..